Genel

Mutfak Aletlerinin İlginç Tarihleri

Kadın, erkek, yaşlı, çocuk demeden hemen hemen her gün en az birkaç saatimizi mutfakta geçiriyoruz. Peki ama her gün elimizin altında olan mutfak aletlerinin geçmişini, nasıl ortaya çıktığını ve ilk kim tarafından kullanıldığını biliyor muyuz? İşte sofralarımızın vazgeçilmez aletlerinin kısa ve şaşırtıcı hikayeleri.

Çatal

Mutfaklarımızın olmazsa olmaz parçalarının ilki elbette ki çatal. Tarihte ilk kez Yunanlılar tarafından kullanılan çatal, M.S. 7. yüzyılda Ortadoğu’daki daha çok zenginliğin ve aristokrasinin sembolü olarak nitelendirildiği için zenginlerin sofralarında kendisine yer bulmuş. Hatta öyle ki aristokratlar bir yemek davetine giderken kendi çatalını kapalı bir kutu ile yanında götürürmüş. Toplumda zamanla yaygınlaşmaya başlayan çatal kullanımı, 13. yüzyıl itibariyle Bizanslılara onlardan da İtalyanlara geçmiş. Fransa’da bir gösteriş şekli olarak algılandığı için kolay kolay benimsenmemiş. Uzun yıllar boyunca kraliyet ailelerinin mutfaklarını ve zengin sofralarını süsleyen çatal, zamanla halk arasında da yayılarak günümüz sofralarının ayrılmaz parçalarından biri haline geldi.

Bıçak

Tarih boyunca kullanılan etkili silah olarak nitelendirilen bıçağın sofralarımıza teşrifi 1365 yılı ile tarihleniyor. Uzun yıllar boyunca yemek masalarında kendisine yer bulmayan bıçak, Ortaçağ Avrupa’sında da bu geleneği devam ettirmiş. Bu tarihlerde ev sahibi asla masaya bıçak getirmezmiş; çünkü o dönemlerde herkes kendi bıçağını belinde taşırmış. Hatta 17. yüzyılda Fransa Kardinali Richelieu bıçağın sofralarda yer almasını yasaklamış. Çünkü o tarihlerde yemek esnasında çıkan kavgalarda masadaki bıçaklar kullanılıyormuş. Bu yüzden ucu sivri bıçakların kullanılması yasaklanmış. Masalarda ancak ve ancak uçları yuvarlak bıçaklar kullanılabiliyormuş.

Kaşık

İnsanoğlunun kullandığı en eski mutfak aleti kaşıktır dersek yanılmış olmayız. Kaşığın atası hepimizin de tahmin edebileceği üzere deniz kabuklarıdır. Zaten Latince ve Yunancada da kaşık, spiral şeklindeki sümüklü böcek kabuğu anlamına gelen ”cochlea” kelimesinden türetilmiş. M.S. 1. yüzyılda Romalılar döneminde bugünkü formuna kavuşan kaşığın ilk versiyonları pişmiş topraktan yapılmış. Sonraları bu kaşık türlerinin dayanıksız oluşu ve daha uzun kullanım ömrüne sahip bir kaşık ihtiyacı neticesinde, şimşir gibi sert ağaçlardan kaşık yapılmaya başlanmış. Zamanla madenlerin işlenmesi ile birlikte kaşık da çelik ve türevi maddelerden yapılır hale gelmiş. Hatta öyle ki aristokratlar, zenginliklerinin bir yansıması olarak işi bir adım daha öteye götürüp çatal, bıçak ve kaşıklarını gümüş ve altından yaptırır hale gelmişler. İlk başlarda tek bir formda imal edilen kaşıklar zamanla kullanım alanlarına göre çorba, tatlı ve çay kaşığı olarak farklı şekillerde üretilir hale gelmiş.

Tuzluk

Günümüzün modern formlarına yakın tuzluk formları ilk kez 1858 yılında John Mason tarafından yapılmış. Günümüzde plastik, cam, melamin ve paslanmaz çelik gibi pek çok materyalden imal edilebilen tuzluklar, antikçağda ise arınmanın simgesi olarak dinsel törenlerde kullanılıyormuş.

Teflon Tava

Hemen hepimizin sıklıkla kullandığı teflon tavanın üzerindeki yapışmayı engelleyen kaplama aslında bir tesadüf sonucunda 1938 yılında Roy Plunkett tarafından bulunmuş. Toksik olmayan soğutucu bir gaz üretmeye çalışan Plunkett, bir tüp dolusu tetrafloroetilen gazı hazırlamış olduğunu düşünmekteydi, tüpün içinde gaz olmadığını görmüş. Tüpü testereyle bölünce tabanda ısı, elektrik, asit ve çözücülerden etkilenmeyen yağlı, beyaz bir toz bulmuş. Bu teflonun hammaddesi olan politetrafloroetilendi. Roy Plunkett, 1949’da patenti aldı. Ama bunu kullanarak yapışmaz tava üretmeyi mühendis Marc Gregoire (Fransa) ve eşi Colette akıl etti. Metaller üzerinde ince bir Teflon tabakasını sabitlemeyi başaran ikili, bunu mutfak eşyalarında kullanmayı akıl ederek 1955’te Tefal şirketini kurdu ve ilk yapışmaz tavayı 1956’da üretti.

Yazar hakkında

Erol Apaydın

6 Aralık 1990 İstanbul doğumluyum. Aslen Sivaslıyım. Evliyim. Özel bir lojistik firmasında çalışmaktayım. Anadolu Üniversitesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım okuyorum, koyu bir BEŞİKTAŞ taraftarıyım.

Yorum yap

Bu site spamı azaltmak için Akismet kullanıyor. Yorum verilerinizin nasıl işlendiğini öğrenin.